https://fatemehranjbar.blogfa.com پیوند میان ادبیات و جامعه، تحلیل آثار ادبی از منظر جامعه‌شناختی fa blogfa.com Wed, 02 Sep 2026 13:25:56 +0330 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/32 ترجمه بخشی از کتاب : جنسیت و ساخت زنانگی‌های مسلط، هژمونیک و تقابلی / جاستین شارلبوا فاطمه رنجبر مفاهیم زنانگی‌های مسلط، هژمونیک، فرودست و تقابلی، سازه‌های نظری لازم را برای بررسی تجربی نحوه شکل‌گیری انواع زنانگی در نهادهای اجتماعیِ مدرسه، محیط کار و رسانه فراهم می‌کنند. بااین‌حال، ابتدا لازم است برخی از کنش‌های جنسیتی‌ای که زنانگی‌های مسلط را تشکیل می‌دهند، به‌طور موقت شناسایی کنیم. یک شکل مسلط از زنانگی، اگر رابطه‌ای سلسله‌مراتبی و مکمل با مردانگی Wed, 02 Sep 2026 13:25:56 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/32 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/31 نقد ادبی در قرن بیست‌ویکم دکتر وی. باسیل هانس استاد پژوهشی، دانشگاه سرینیواس در منگلور، کارناتاکا، هند vhans2011@gmail.com منتشرشده توسط انتشارات Infogain. این مقاله با دسترسی آزاد و تحت مجوز CC BY منتشر شده است: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ ترجمه متن از انگلیسی : فاطمه رنجبر چکیده قرن بیست‌ویکم شاهد دگرگونی بزرگی در نقد ادبی بوده است؛ دگرگونی‌ای که به‌واسطه فناوری‌های نوین، شیوه‌های تازه اندیشیدن، و تغییرات اجتماعی و سیاسی شکل گرفته است. Fri, 28 Aug 2026 15:55:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/31 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/30 فاطمه رنجبر دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان ، ایران fateme_ranjbar@semnan.ac.ir مقدمه در ادوار مختلف انتخابات ریاست جمهوری بحث کاندیداتوری زنان و رئیس جمهور زن همواره یکی از موضوعات مورد بحث بوده است. این روزها و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، بحث و تحقیق پیرامون شرایط داوطلبان این مقام، در محافل علمی بار دیگرمطرح گردیده است. به موجب اصل یکصد و پانزده قانون اساسی رییس جمهور باید از «رجال مذهبی و سیاسی» باشد. Wed, 26 Aug 2026 09:37:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/30 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/29 فاطمه رنجبر دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان ، ایران fateme_ranjbar@semnan.ac.ir مقدمه میشِل فوکو 1 فیلسوف نامدار فرانسوی و از اندیشمندان بحث‌انگیز نیمۀ دوم قرن بیستم که دیدگاه‌های او درزمینۀ سیاست، تاریخ نظام‌های فکری، قدرت، دانش، گفتمان، فرهنگ و جامعه او را در شمار متفکران مطرح اروپا درآورده، در جریان مبارزات انقلاب اسلامی دو بار به ایران سفر کرد . او در این سفرها با برخی از رهبران دینی و گروه‌های انقلابی ملاقات کرد. Wed, 26 Aug 2026 09:34:23 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/29 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/28 فاطمه رنجبر دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان ، سمنان . ایران fateme_ranjbar@semnan.ac.ir مقدمه در دهه‌های اخیر، مطالعات جنسیت به یکی از حوزه‌های بنیادین علوم اجتماعی و انسانی تبدیل شده است؛ حوزه‌ای که نه‌تنها به بررسی تفاوت‌های زیستی میان زنان و مردان نمی‌پردازد، بلکه به بازخوانی اجتماعی، فرهنگی و ایدئولوژیک جنسیت به‌مثابه یک برساخت تاریخی و گفتمانی توجه دارد. به‌عبارتی، جنسیت دیگر نه امری طبیعی یا بدیهی، بلکه محصولی اجتماعی و تاریخی تلقی می‌شود که Wed, 26 Aug 2026 09:29:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/28 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/27 نویسنده فاطمه رنجبر زبان شناسان شناختی معتقدند بخش اعظم معنای استعاری در زبان، محصول تجارب ما از بدنمان است. جانسون درکتاب «بدن در ذهن» (۱۹۸۷) به اهمیت الگوهای برخاسته از تجربه بدنی انسان ها در شکل دهی به مفاهیم عقلانی اشارهمی کند و نشان می دهد که چگونه ذهن از تجربیات بدنی، مفاهیم روزمره می سازد؛ ازاین رو بدن را می توان یکی ازوسیع ترین حوزه های نمود «استعاره مفهومی» و تحفیق درباره آن ها دانست؛. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری Mon, 24 Aug 2026 12:23:38 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/27 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/26 نویسنده : فاطمه رنجبر آزادی زنان جنبشی بین المللی است، نه از نظر سازمانی بلکه از نظر هویت و هدف های مشترک. در همۀ کشورها که جنبش های آزادی و پادگفتمان های جنسیتی سر بر آورده اند شرایط و تبعیض های موجود بر ضد آنان کمابیش مشابه بوده است . شاید این مشابهت در رشد گفتمان های نوین بی تاثیر نبوده و چه بسا حتی می تواند پیش شرط آن باشد. بسیاری از هواداران گفتمان های نوین جنسیتی ارتقای آگاهی را مهم ترین ارمغان جنبش های سیاسی می دانند ، این آگاهی زمانی به وجود می آید Sun, 16 Aug 2026 10:27:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/26 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/25 فاطمه رنجبر موضوع جنسیت دارای آنچنان هژمونی عمیق و گسترده ای است که می توان گفت حتی انسانیت زن/مرد تحت الشعاع آن قرار می گیرد و در پرتو آن تعریف می شود . گفتمان فرهنگی ـ جنسیتی ايران به منزلة يـك نظـام اجتمـاعي ـ سياسـي از حيـث صـورت بنـدي دروني و بيروني بر محور غيريت سازي هاي گفتماني ساخته شده است ، گفتمانی که تفاوت در آلت تناسلی را به منزلۀ نشانه ای از حقیقت جنسیت ها در نظر می گیرد و از این طریق دوتایی مرد و زن را تولید می کند. Sun, 16 Aug 2026 10:27:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/25 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/24 فاطمه رنجبر در ادبیات کهن به خصوص ادبیاتی که مردان خالق آن بوده‌اند زنان به‌طورکلی به دو دسته تقسیم‌شده‌اند. دو تصویر اغراق‌آمیز از جنسیت زنانه که او را در قالب «زن اثیری و فرشته گون» و یا «زن فتانه» قرار می‌دهد. این نوع تصویرسازی از زن، خارج از ساختار خانواده و جدا از حوزه سیاست و اقتصاد نیست. البته وضعیت زنان در جوامع و دوره‌های مختلف تاریخی و در میان قشرها و فرهنگ های گوناگون متفاوت بوده است، اما به‌طورکلی در بازنمودهای فرهنگی، دینی و ادبی، برساخت جنسیت Sun, 16 Aug 2026 10:25:38 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/24 https://fatemehranjbar.blogfa.com/post/23 فاطمه رنجبر مسئلۀ «دیگري» ومفهوم آن همواره در ساختارهاي قدرت و بیشترازهمه در پس گفتمان هاي شرق شناسی تعریف شده است. فرآیندي که در آن غرب ، برتري خویشتنِ خود را در آینۀ «دیگري» یعنی شرق تعریف کرده است. در واقع تحلیل هاي پدید آمده در این زمینه برنگرش برخی ازنویسندگان ایرانی تاثیر گذاشته و درنوشته هاي آنان انعکاس یافته است به طوري که گاهی به طور مستقیم و یا غیر مستقیم تحت تأثیر گفتمان هاي یک سویه و مرکز گرایانۀ شرق شناسی قرار گرفته اند. Sat, 15 Aug 2026 06:33:00 +0330 fatemehranjbar fatemehranjbar.blogfa.com/post/23